1-8 สลุงเงินหัตถศิลป์ล้านนา

1-8 สลุงเงินหัตถศิลป์ล้านนา

สลุง เป็นภาษาพื้นบ้านของชาวล้านนา หมายถึง ภาชนะใส่น้ำ มีลักษณะคล้ายกับขัน รูปทรงกระบอก ส่วนปากและก้นมีขนาดใกล้เคียงกัน สลุงทำจากโลหะเงิน และมีการสลัก รวดลายลงบนสลุง ด้วยภูมิป้ญญาพื้นบ้านทำให้สลุงเป็นศิลปหัตถกรรมที่มีคุณค่า และเป็นเอกลักษณ์ของล้านนา

การทำสลุง ต้องใช้สล่าถึง 2 แขนงด้วยกันคือ สล่าขึ้นรูป และสล่าตอกลาย โดยสล่าขึ้นรูปต้องนำโลหะเงินบรรจุลงในเบ้าแล้วนำไปวางบนเตาเผาโดยใช้ความร้อนสูง เพื่อให้เงินหลอมเป็นเนื้อเดียวกัน เมื่อได้เงินที่หลอมแล้วสล่าจะใช้ค้อนขนาดใหญ่ทุบ หรือตีให้ขึ้นเป็นรูปตามที่ตองการโดยไม่ต้องใช้แม่พิมพ์ เมื่อได้สลุงที่ขึ้นรูปแล้วก็ล่งไปให้สล่าตอกลาย สลักลวดลายลงบนสลุงทั้งด้านในและด้านนอก เป็นเอกลักษณ์การสลักลายของสลุงทางล้านนา โดยสล่าจะตอกลายจากด้านในให้นูนออกมาตามแบบที่ร่างไว้ จากสล่าต้องตอกลายจากด้านนอกให้เกิดเป็นลวดลายที่ละเอียดและขัดเจนขึ้นสลุงทีได้จะมีลวดลายเหมือนจริงดูเป็นภาพ3 มิติ ที่ดูมีพลังและมีชีวิต

จากสภาพทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมที่เปลี่ยนแปลง ทำให้วิถีชีวิตของชาวล้านนาเปลี่ยนไป การทำสลุงมาใช้จึงไม่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันเหมือนแต่ก่อน เช่น การนำสลุงมาใช้ตักน้ำ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม แทบทุกบ้านของชาวล้านนานิยมมี สลุงเงิน ไว้ใน ตู้ และจะถูกนำออกมาใช้เมื่อมีงานประเพณี หรืองานพิธีกรรมที่ความสำคัญ อาทิ ประเพณีปีใหม่เมือง งานขึ้นบ้านใหม่งานบวชนาค และงานที่เกี่ยวกับทางศาสนา ฯลฯ

ปัจจุบันสลุงเงินเป็นของที่มีไว้เพื่อเป็นของใช้ในพุทธศาสนา หรือมอบให้ผู้โหญ่เพื่อ แสดงความเคารพนับถือจากผู้มีอายุน้อยกว่า โดยเฉพาะช่วงเกษียณอายุของข้าราชการ สลุงเงินล้านนาสามารถจำหน่ายได้ดี ซึ่งเป็นช่องทางการตลาดที่ยังคงเหลืออยู่ เสมือนเป็นขวัญ กำลังใจให้ช่างเงินล้านนายังคงสืบสานการผลิตสลุงเงิน หัตถศิลป์เอกลักษณ์ล้านนา ให้คง อยู่คู่กับชุมชนวัวลาย และเป็นมรดกของชาติสืบไป