1.1
เครื่องเงินชุมชนวัวลาย
ดินแดนล้านนา
มีแหล่งผลิตเครื่องเงินที่มีซื่อเสียงคือ “ขุมชนวัวลาย” ซึ่งจัดเป็นแหล่งผลิตเครื่องเงินที่เป็นชุมชนวัฒนธรรม หรือย่านการค้าที่มีความสำศัญทางประวัติศาสตร์
ของเชียงใหม่โดยเริ่มตั้งแต่สมัยพระเจ้าการละได้กวาดต้อนผู้คนจากชุมชนวัวลายบริเวณ
รุ่มแม่นํ้าคง ชาวเขินจากเมืองเชียงตุง และผู้คนจากเมืองยอง เมืองลาด เมืองมาง ฯลฯ
ไปจนถึงแคว้นสิบสองปันนาในจีน โดยอพยพผู้คนจากที่ต่างๆ มาตั้งรกรากอยู่ภายในเมือง
เชียงใหม่ และให้บรรดาช่างฝีมือต่างๆอาศรัยอยู่บริเวณในและนอกกำ
แพงเมือง กลุ่มช่างเงิน ให้ตั้งรกรากอยู่ใกล้กับกลุ่มไทเขิน
โดยมีวัดนันทารามวัดศรีลุพรรณ และวัดพวกเปียเป็นศูนย์ลางชุมชน
เรียกซื่อหมู่บ้านใหม่ตามซื่อของหมู่บ้านเดิมว่า “วัวลาย
หรือวัดวัวลาย”
ในยุคแรกการทำเครื่องเงินทำขึ้นเพื่อใช้เป็นส่วยถวายแด่เจ้าเมือง
แต่เมื่อเศรษฐกิจขยายตัวเมือง เชียงใหม่กลาย
เป็นศูนย์กลางทางการค้าของล้านนา มีการติดต่อซื้อขายกับดินแดนอื่นๆ
มากขึ้นเครื่องเงินจึงเริ่มกลายเป็นสินค้าแลกเปลี่ยน ซื้อขายกับสินค้าชนิดอื่น สามัญชนทั่วไปสามารถสวมใส่เครื่องประดับเงินได้ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งสินค้า
และความรู้ทางภูมิปัญญา รูปแบบของเครื่องเงินวัวลายจึงมีความหลากหลายสวยงามมากขึ้น
สามารถแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบดังนี้
1) เครื่องใช้ ของตกแต่ง
ของขวัญของชำร่วย และของสะสม เช่น ขันเงิน (สลุง) กรอบรูป เครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร
พานรอง เชิงเทียน เป็นต้น
2) ผลิตกัณฑ์เครื่องประดับเงิน ประเภท แหวน
กำไลข้อมือ ต่างหู จี้ห้อยคอ กระดุม สร้อยคอ สร้อยข้อมือ
ตอบสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมายที่มีหลากหลาย
เครื่องเงินวัวลายเป็นงานศิลปหัตถกรรมที่มีชื่อเสียง
มีคุณค่าของจังหวัดเชียงใหม่ เครื่องเงินเป็นทั้งงานช่างและงานศิลป์ที่จะต้องอาศัยความประณีต
ความละเอียดอ่อน เพื่อให้เป็นผลงานที่สร้างความภาคภูมิใจ
และเป็นเอกลักษณ์ของเครื่องเงินวัวลาย คนใน ชุมชนบ้านวัวลายส่วนใหญ่จึงยึดอาชีพทำเครื่องเงินเป็นทั้งอาชีพหลัก
และอาชีพเสริมเพิ่ม รายได้ให้แก่ครอบครัว
โดยฝ่ายผู้ขายจะตีเครื่องเงินให้เป็นรูปแบบต่างๆ ในขณะที่ฝ่ายผู้หญิง จะตกแต่งลวดลายให้มีความประณีต
ลวยงามผู้เฒ่าและเด็กๆ รับหน้าที่ขัดเงาให้เครื่องเงิน มีความงดงามน่าใช้
การทำเครื่องเงินจึงกลายเป็นทุนทางสังคมของคนย่านถนนวัวลายมา จนถึงปัจจุบัน
ถึงแม้ว่าเสียงตอกขันเงินที่เคยได้ยินมาตลอดนับแต่โบราณเริ่มแผ่วเบาลงทุกขณะก็ตาม
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น